ATALANTA in Emmen een politiek succes?
De kans dat de ontwikkeling van Emmen en de centrumvernieuwing een succes wordt lijkt nog nooit zo groot geweest als nu. Deskundigen zeggen dat de kans op succes ten minste 50% is. Laten we daarom niet meer twijfelen en zo snel mogelijk met z’n allen aan de slag gaan.
Kenmerkend voor politieke successen is dat het niet gaat over de inhoud van het project maar over de besluitvorming (op basis van de meeste stemmen gelden). Dat heeft niets te maken met een democratische- of een kwaliteitsafweging. Het succes hangt dan nog slechts af van ‘niet ziek worden’ op het moment van stemmen en van individuele overwegingen om, op het pluche te kunnen of mogen blijven zitten.
In Emmen wordt al 40 jaar gediscussieerd over een nieuw theater. Een theater in het centrum van Emmen of ergens buitenaf? De politiek in Emmen heeft nu besloten: Een nieuw theater buitenaf en we brengen het centrum van Emmen naar het theater! Zo eenvoudig is politieke besluitvorming.
Wat vind het volk, de kiezer daarvan? Dat interesseert de beslisser nu even helemaal niets. Wat weet het volk daar nu eigenlijk van. De burgers de beslissers hebben gekozen zijn voor- of tegenstanders en twijfelaars. Daar kan je als bestuurder geen rekening mee houden, die keizers komen er als bevolking toch niet uit. Daarvoor hebben ze raadsleden gekozen.
In Emmen werd 20 jaar geleden al gedacht over de toekomst van de dierentuin. Nadenken, daar is niets mis mee, zeker niet over een particulier initiatief dat is uitgegroeid tot het symbool van Emmen.
Theater en dierentuin bleken lastige onderwerpen te zijn waar je je als politicus in het pluche maar beter niet aan kunt branden. Verzin een list moet zijn gedacht, naar heer Olivier Bommel en Tom Poes. We brengen deze lastige onderwerpen onder in de portefeuille van onze burgemeester. Dan heeft hij ook iets te doen, want voor alle andere zaken zijn de wethouders verantwoordelijk. Verantwoordelijk zijn is een buitengewoon ontspannen taak, zolang het gaat over zaken die niet te moeilijk zijn en waarop je eigenlijk toch geen invloed kan uitoefenen.
De dierentuin combineren we met het theater. Dat is nog nooit eerder in de wereld vertoont, dat is uniek. Dit is heel listig Tom Poes, sprak heer Bommel. Waarom zou nog nooit iemand op dat idee zijn gekomen en dat hebben uitgevoerd? Dat is pas en echte visie op de toekomst en die moeten we combineren met durf, zoals ondernemers dat doen.
Omdat de combinatie theater/dierentuin niet bestaat moet iedereen daar naar toe willen. Dat is marketing. Het volk wil het zo, het volk wil belevenissen ervaren, daar hebben ze wat voor over.
De invulling van de locatie van de oude, lege dierentuin trok veel aandacht. Je moet het volk er wel bij betrekken, fluisterde een engel op een zak met geld. Zalen vol met burgers, met voorstanders, met tegenstanders, met twijfelaars, met gelukzoekers, met investeerders. Zo komen we er natuurlijk niet uit. Een gewoon nuttig theater voor Emmen is een tuttig theater en straalt niet uit wat we willen uitstralen als grote gemeente. Dus een groter theater, een groter plan, meer ontwikkelingen. Trek alles er maar bij. Zo, nu kunnen we praten in Den Haag. Gelukkig kan deze hele ontwikkeling nu niet meer uit de gemeentelijke budgetten en wordt het hoogtijd om met een groot plan naar de gemeenteraad van Emmen te gaan. Fantastisch.
Eerst waren alle door de burgers van Emmen gekozen raadsleden voorstander van deze nieuwe ontwikkelingen. Een visie, een toekomst, bijna niemand was daar tegen, eindelijk de ultieme oplossing voor theater en dierentuin. Het ei van Columbus. Maar intussen waren er nieuwe verkiezingen en kwamen er andere raadsleden.
Burgemeester, zei de raad; werk dat maar eens uit. Dat bleek toch lastiger dan gedacht. Het zal in december 2010 zijn geweest toen de visie en het plan plotseling werden verheven tot een politiek item. Gewoon door ervoor te zorgen dat de wethouders met hun burgemeester één blok vormen, dat blindelings gedragen wordt door de bijbehorende coalitiepartijen. Dan hoef je niet meer te luisteren naar twijfelaars of tegenstanders. Dan vorm je een blok, het grootste blok, je bent dan de baas en wat de raad besluit zal gebeuren. Dat is toch de wijze waarop wij democratie uitvoeren?
Is dit nieuw in onze samenleving en is dit nieuw in de wijze waarop wij democratie bedrijven? Welnee, zo gaat het meestal. Wetenschappelijk is aangetoond dat organisaties geen geheugen hebben en publiekelijk is vele malen aangetoond dat beslissers op een later tijdstip (het verantwoorden van succes of deconfiture) het zich niet meer kunnen herinneren.
Zo, wordt Atalanta gelukkig een succes, want zo is nu het eenmaal besloten.
Terug naar de werkelijkheid:
Hoe zit het met de financiering van al deze ontwikkelingen?
FINANCIELE VERANTWOORDING
Aangezien zowel vanuit de raad en de plaatselijke pers geen enkele analyse is gemaakt, laat staan inhoudelijke kritiek wordt gegeven op de onderbouwing van de financiering van Atalanta en Emmen Centrum, geven wij als bezorgdeburgersemmen hierop een analyse op basis van de gegevens die wij denken te weten uit krantenberichten en op basis van onze eigen expertise:
Het dierenpark is (zo heeft de gemeenteraad besloten) in zijn planontwikkeling gehouden om 30 miljoen eigen vermogen d.w.z. risicodragend vermogen aan te trekken van private partijen. Eigen vermogen onderscheidt zich van vreemd vermogen doordat het niet opeisbaar is bij een financieel tekort. Hoe verhoudt zich dat tot de bijeen sprokkeling van de diverse gelden, zoals aan de raad is toegezegd in het besluit op 3 oktober jl.
1. De provincie dient 12 miljoen euro bij te dragen zonder voorwaarden als aan bovenstaande is voldaan. In feite wordt 6 miljoen euro verstrekt als lening.
2. Het rijk wordt geacht nog 17 miljoen bij te dragen om het risico nog enigszins dragelijk te maken, maar is daar gezien de crisis niet toe genegen.
3. De Rabobank “leent” 15 miljoen, waarvan de helft wordt afgedekt door een garantie van de gemeente Emmen. Overigens is “uitlenen” niet hetzelfde als het verstrekken van eigen vermogen en is de Rabobank een ordinaire bank die dezelfde intentie heeft als de rest van het bankwezen dat we de afgelopen jaren zo goed hebben leren kennen.
4. Rendo is de aap uit de mouw met wel een heel merkwaardige rol. Namelijk het investeren in de energievoorziening in het nieuwe park met waarschijnlijk een “vet” leveringscontract daaraan verbonden. Bijzonder is wel dat de raad van commissarissen van Rendo bestaat uit collega-burgemeesters van Cees Bijl die elkaar ook in andere gremia herhaaldelijk tegenkomen. Daarbij komt dat Rendo geen private partij is.
5. Dan Volker Wessels. Die is de lachende derde. In navolging van de winsten die ze al hebben kunnen genereren bij Parc Sandur worden ze nu opnieuw door de gemeente Emmen in de gelegenheid gesteld om dat kunstje nog eens te doen. Met de opdracht al op zak is Volker Wessels wel bereid om 7,5 miljoen euro te “lenen” en 5 miljoen euro aan technische installaties te leasen. Hoezo versterking eigen vermogen van het dierenpark. Gewoon een sigaar uit eigen doos. En dan de lokale werkgelegenheid? Koenen Bouw te Emmen en KWS te Schoonebeek zijn gewoon twee kleine satellieten met de directies ver weg en amper een eigen werf.
6. De opdracht om particulieren aandelen te laten kopen in het nieuwe park is verdwenen, nog niet uitgewerkt of niet realiseerbaar en dan kan je het daar maar beter niet meer over hebben.
Op deze manier wordt er een planopzet geforceerd die ongeveer alles in zich heeft om te mislukken wat je kunt bedenken. Daarbij komt dat áls het plan op de een of de andere manier zou worden gerealiseerd, dat het dan niet moeilijk is om het doenscenario van de exploitatie te schetsen.
Niet omdat wij het zo leuk om een doemscenario te bedenken maar omdat het zo voor de hand ligt.
De directie en het management van het Noorder Dierenpark hebben de afgelopen 15 jaar geen blijk gegeven van grote managementkwaliteiten en een gelukkige hand te hebben gehad voor het maken van de juiste keuzes. Dat dat (die gelukkige hand) nu op eens heel anders zou liggen blijkt niet uit de procesbeheersing door DPE-next op dit moment. Niemand heeft meer een totaalbeeld en mocht het er al zijn dan wordt het niet gecommuniceerd. Maar het totaal beeld is er niet omdat er zoveel onzekerheden en veranderingen zijn en dat daaruit geen consistent toekomstbeeld kan worden neergelegd. Uit deze chaos moet nu een gezonde exploitatie worden voorbereid? Vergeet het maar. Ondoenlijk. Het wordt een voorspelling met zoveel variabelen dat de managers van over vijf jaar zich terecht zullen afvragen aan de initiators van dit plan: “hoe had u zich dit eigenlijk gedacht”.
Wat de raadsleden en het bestuur van Emmen zich moeten afvragen is hoeveel kennis er bij hun ligt om dit plan überhaupt te beoordelen. Vervolgens moeten ze zich afvragen of de mensen of de instanties waar zo’n oordeel aan wordt gevraagd voldoende zijn geëquipeerd.
Maar één conclusie is gerechtvaardigd; WAT JE NIET KUNT MOET JE NIET DOEN!
Dit is het verhaal van de kleren van de keizer. Het heeft er echter alle schijn van dat het gemeente-bestuur en een deel van de raad nog wel in sprookjes gelooft.
Daarbij moet in acht worden genomen dat het dierenpark zelf ook geen private onderneming meer is maar een overheidsbedrijf en dientengevolge door ambtenaren wordt geleid.
Dit lijkt op een “na ons de zondvloed” spel, waarbij gezichtsverlies belangrijker is geworden dan een pragmatische en rationele afweging.
HOE ZIT HET MET DE STEDENBOUWKUNDIGE ONTWIKKELING?
De werkzaamheden zijn gestart!
De Wilhelminastraat heeft nog één oude boom, de herinrichting kan nu verder gaan met een nieuw (oud) tracé, parkeerplaatsen, voet- en fietspaden, verkeersborden, straatverlichting , kabels en leidingen en nieuwe bomen.
In het Noorden is de sloop gestart met “het roze hotel, de parkeerdekken en de Nijenbrinksflat.
Een nieuwe lunchroom en toegang van de bibliotheek is klaar en de bouw van een parkeergarage met de Media Markt is gestart.
De riolering in de Boslaan en aanliggend gebied zal worden vernieuwd. Zorgvuldig gepland om verkeer in beweging te houden via omleidingen. Daarna komt het zuidelijk deel van Emmen centrum nog in uitvoering, met de nodige, onvermijdelijke verkeersoverlast.
Kortom, met de eerste stappen van “De vernieuwing van het Centrum” is een aanvang gemaakt en de afronding zal plaatsvinden, ergens, in 2015 of 2016.
Citaat brochure gemeente: Centrumvernieuwing Emmen versterkt de economische ontwikkeling in Noord- Nederland. Het biedt de regio volop perspectief op het gebied van werkgelegenheid, recreatie & toerisme en op het gebied van wonen & leven.
De vernieuwing van het centrum is gebaseerd op een toekomst visie, die is neergelegd in “Gebied Masterplan Emmen Centrum 2020” (MEC) met verkeersstructuur.
Een visie, die in het verleden is ontstaan, en het doel, versterken van de economie, liggen vast en ook de gelden zijn binnen. Dus kunnen de werken worden uitgevoerd, zoals gepland, destijds.
Ware het niet, dat na vele jaren van optimistische voorbereiding, de tijden drastisch zijn veranderd en de huidige realiteit geheel is gewijzigd.
Terecht wordt nu gesteld, dat de uitvoering van de omvangrijke beoogde plannen nog eens nadrukkelijk tegen het licht moet worden gehouden en heroverweging noodzakelijk maakt.
OMDAT,
- de prachtige ideeën van Dierenpark NEXT, die middels een maquette visueel worden gemaakt, maar de realisatie ervan nog vele problemen zal geven; o.a. in uitvoering, de tijdsplanning, de beheersbaarheid van de investeringen, de uiteindelijke opening voor het publiek en de exploitatie met de lasten van de tekorten daarbij.
- de discussie over het nieuwe dierenpark en de verbinding met het (winkel)centrum nog volop gaande is, en de oplossingen nog zeer divers zijn.
- de Wereld van Ontmoeting (toegang gebied, gebouwen) en nieuw Theater nog vorm moeten krijgen, als zeer belangrijk onderdeel van de beoogde verbinding met het centrum.
- het Plein nog ontworpen moet worden en er nu wordt gesproken over een Park en niet meer over een Plein! Dus wat zal het worden ? Maar is Park/Plein nu wel nodig? Komt de nieuwe Albert Heijn er wel, met een publiek toegankelijke daktuin en podium op het dak voor de artiesten t.b.v. optredens met duizenden toeschouwers op/in Park/Plein en hoe vaak per jaar ?
- daarmee komt ook de Tunnel, nodig voor de bereikbaarheid van Dierentuin en Theater en om ruimtelijk de Wereld van Ontmoeting en het Centrum met elkaar te verbinden, op losse schroeven te staan, als een Park/Plein nog een open vraag is.
- dus de Tunnel er zeker nu niet moet komen en waarschijnlijk geheel overbodig is! Zo ook de aansluitingen met de Vreding, de Westenesserstraat, de Westerstraat en de Holdert ( met haar nieuwbouw plannen en terecht verzet van de bewoners) met ingewikkelde ontsluiting!
- de verwachte groei in winkelbestand zal niet plaats vinden, ook niet als er 1,3 miljoen bezoekers Emmen binnen stromen voor bezoek aan het nieuwe Dierenpark. Het winkelbestand zal verder krimpen en de leegstand (nu reeds gaande) zal toenemen. Verplaatsing van activiteiten in het centrum zelf zal wel toenemen, door her situering van bestaande bedrijven, die daarmee de leegstand op andere locaties verder bevorderen. Maar zal een nieuwe Rabobank zicht willen hebben op een tunnel ”bak” en een moeilijke bereikbaarheid middels een ingewikkelde wegbewijzering voor haar cliënten?
- de nu geplande parkeergarages dan, te veel zijn, die niet gebruikt gaan worden en grotendeels leeg staan, met grote verliezen in de exploitatie, die weer opgevangen moeten worden.
- het “oude” dierenpark nog jaren mee moet, omdat het nieuwe park nog niet klaar is om bezoekers te ontvangen en gedurende deze jaren ( 3 á 4 jaar!) de exploitatie tekorten hiervan ook opgevangen moeten worden, zoals nu al reeds jaren lang het geval is.
- het “oude” dierenpark nog met vele miljoenen moet worden omgebouwd tot een “woonpark”, waarvoor nog geen gelden beschikbaar zijn en de verkoop van bouwgrond, ook in het centrum, een zeer ongewisse toekomst heeft en zal houden. De Hoofdstraat, in het Centrum, een “lege” winkel –centrum, verblijfsgebied zal worden.
Kortom: bouw een nieuwe dierentuin, noem het een belevingspark en stop als het geld op is. Bouw een nieuw theater, passend bij en voor Emmen op een goede locatie in het centrum, waar een theater hoort, in plaats van krampachtig en geforceerd bij/in de entree van het nieuwe dieren/belevingspark, waarvoor dan, een tunnel, een Park/Plein, en verplaatsing van het centrum, noodzakelijk wordt geacht. Het is te gek voor woorden, maar de dierentuin blijft haar invloed op het centrum van Emmen behouden, zoals in het verleden!
Visie is van grote waarde, met realiteitszin een deugd !
Bezorgde Burgers genieten nog vele jaren van het collectieve geheugenverlies van beslissers.
Als je iets doet waarvan je weet, of vooraf zou kunnen weten, dat het niet kan of mag of je er het geld niet voor hebt, dan overtreed je de wet. En als je samen met anderen de wet overtreedt, dan vorm je een criminele organisatie, met of zonder geheugenverlies achteraf.
Comité Bezorgde Burgers Emmen
Johan Hamminga, Onno te Nuyl, Henk Smit, 20 februari 2012